سَمَنو یکی از دسرهای سنتی ایرانی و ویژه سفره هفت سین نوروزی است. سمنو را از جوانه گندم و آرد درست میکنند. ماده شیرین کننده سمنو شیرهای است که از خرد کردن جوانه گندم گرفته میشود. این شیره با آرد سبوسدار جوشانده میشود.

طرز تهیه
مواد لازم برای ۴ نفر: • گندم یک کیلو • آرد ۴ کیلو • آب به مقدار لازم
(به نسبت یک کیلو گندم چهار کیلو آرد لازم است) گندم نقرهای شده را چرخ میکنیم و یا میکوبیم بعد مقداری آب روی آن میریزیم و خوب مخلوط کرده آن را از صافی رد مینمائیم و آنها را با دست فشار میدهیم تا عصاره گندم که شیرین است گرفته شود آرد را در یک ظرف مناسب میریزیم شیره گندم را هم روی آن ریخته بهم میزنیم تا مایه صاف و رقیق شود شیره گندم باید مقداری باشد که مایه را رقیق کند ظرف را روی حرارت ملایم قرار میدهیم مرتب آن را هم میزنیم تا جوش آمده و غلیظ گردد و ته نگیرد و رنگ آن هم قهوهای شود نکته حساس در پختن سمنو این است که از هم زدن سمنو غفلت نکنیم چون زود ته میگیرد و گلوله میشود پس از آن که سمنو غلیظ شدو غلظت آن مانند ماست معمولی در آمد و رنگ آن هم قهوهای خوش رنگ شد سمنو آمادهاست سمنو به روغن و شکر احتیاج ندارد.
آداب تهیه در قدیم
در مورد آداب تهیه سمنو در قدیم:
نذرها
نذر پخت سمنو ویژه حضرت «فاطمه زهرا» است و شیرینی سمنو از اثر انگشت او پنداشته میشود نه از شیرینی شیره جوانه گندم.
باید یادآور شد که لازم نیست که همه زنهائی که در پختن سمنو همکاری میکنند و یا حاضر میشوند نذر دار باشند، بلکه هر زنی برای تبرک و یاری به زن نذر دار میتواند در این کار شرکت کند.
وسایل در قدیم
برای پختن سمنو یک دیگ مسین و یک پاروَک (پاروی چوبی کوچک)، لازم است.
پاروَک را با دو دست میگیرند بطوریکه یک دست در بالای آن و دست دیگر در میانه دسته آن باشد.
دیگ مسین را بر روی اجاقی که از دو دیوار ساخته شده میگذارند . این دیوارها از خشت یا آجر است که با گل پوشانیده شدهاست.
مواد پختن در قدیم
-
آب باران نیسانبارانی که از دهم خرداد ماه تا آخر خرداد ماه میبارد
-
آرد گندم
-
شیره جوانه گندم:برای بدست آوردن شیرهٔ جوانه گندم مقداری از دانههای آنرا پس از پاک کردن در کاسهای که در آن آب نیسان ریخته شده خیس میکنند و سه روز میگذارند تا خوب خیس بخورد پس از آن ، دانههای خیس خورده را در پارچه پاکیزهای میریزند و میپیچند و سه روز میگذارند در آن پارچه بماند پس از این شش روز دانههای گندم جوانه میزند آنگاه گندم جوانه زده را در سینی بزرگی میریزند و میگسترند و میگذارند تا جوانه بلند تر شود. اگر هوا خشک باشد پارچه نازکی را روی سینی میکشند و هر روز کمی از آب باران نیسان به آن میپاشند تا نم دار و جوانهها زودتر بلند شود. تا این هنگام کسی که نماز میخواند حق ندارد که باین گندمها سرکشی کند. گندمهای جوانه زده آنقدر در سینی نگاهداری میشود. تا سفیدی دنباله جوانهها پیدا شود (بگفته تهرانیها به نقره بنشیند) آنگاه آنها را از سینی بیرون میآورند و در آب نیسان میشویند و پیش از آنکه خشک بشود در هاون میکوبند و پس از چند بار کوبیدن از هاون بیرون میآورند و در پارچه پاکیزهای میریزند و میپیچند و با دست میچلانند و شیره آن را در ظرفی میگیرند . این عمل پنج بار تکرار میشود. شیره دست افشار جوانه گندم را به اندازهای که لازم میدانند با آرد گندم میآمیزند (مثلاً برای یک من آرد گندم پیرامون پنج سیر شیره لازم است) اگر شیره به اندازه کافی بدست نیاید به جای کمبود آن آب باران نیسان به کار میبرند.
آداب شب سمنوپزان
شب سمنوپزان ساعت هشت تا نه شب همه زنها دور دیگ نذری گرد میآیند و یکی از آنها کبریتی به دست میگیرد و با گفتن «بسم الله» اجاق را روشن میکند. در این هنگام همه حاضران دعای (زیارت نامه دوازده امام) را زیر لب میخواند. پس از آنکه دیگ گرم شد صاحب خانه که نذردار اصلی و همچنین پزنده سمنو است پاروک را با دو دست میگیرد و چند دور با آن سمنو را به هم میزند. پس از او زنهای دیگر یکایک همین کار را میکنند. وقتی که سمنو به غل غل افتاد زنهائی که نذر ریختن پسته یا بادام در دیگ سمنو دارند نذری خود را مشت مشت در آن میریزند. پختن سمنو نزدیک سحر به درازا میکشد ـ پس از آن پاروک را کنار میگذارند و سمنو را «دم» میکنند. آن را پس از شستشوی و گرفتن وضو به نماز میایستند و پیش از آنکه سرخ شود و نماز صبح بخوانند دو رکعت نماز حاجت میگزارند پس از پایان نماز حاجت نشسته میمانند و دستها را گشاده در برابر صورت خود نگاه میدارند و آرزوی خویش را بوسیله حضرت فاطمه از خداوند خواستار میشوند و شرط میکنند که اگر نیازشان برآورده شود سال دیگر در سمنو پزان دیگری دو یا چند برابر آرد یا پسته یا بادام خواهیم آورد و یا خود سمنو نذری خواهیم پخت برخی از نذرداران سمنو، عقیده دارند که پس از دم کردن دیگ، «حضرت فاطمه» هم مانند گروه زنان به محل سمنو پزان میآید و در پای دیگ نماز میگزارند و از این رو جا نماز خاصی در گوشهای از آن محل میگسترد که کسی حق نماز خواندن در آن نخواهد داشت .
پس از اینکه نماز و دعا به پایان رسید چند ساعتی میآسایند و سپس دور دیگ گرد میآیند و زن نذردار اصلی در آن را بر میدارد و به سمنوی پخته نگاه میکند که آیا جای سر انگشت یا پنجه حضرت فاطمه در آن ماندهاست یا نه و اگر ببیند بسیار شادمان خواهد شد آنگاه خود او نخستین ملاقه سمنو را در کاسهای میریزد و حاضران نیز شادی میکنند و کف میزنند و به کشیدن سمنو از دیگ و ریختن آن در کاسهها میپردازند، هر کاسهای را در سینی کوچکی میگذارند و بر آن حولهای میکشند و به خانه یکی از خویشان یا دوستان یا همسایگان میفرستند هر کسی که سمنوی نذری برای او فرستاده میشود پس از دعا بر نذردار و خالی کردن کاسه مقداری شیرینی یا قند و یا نبات در همان کاسه میگذارند و به خانه صاحبش پس میفرستد.
منبع: به نقل از: منوچهر کلانتری
برای درست کردن پشمک، شکر گرم ذوبشده را توسط یک نیروی گردنده

به صورت تارهای باریکی میریسند، سپس این تارها را بهدور یک چوب گرد میآورند و بدینوسیله پشمک بدست میآید.

گاه به شکر مذاب، مادهای رنگی هم افزوده میشود. برای درست کردن پشمک نیاز به شکر ویژهای نیست و شکر معمولی قابل خرید در فروشگاهها را میتوان برای این منظور استفاده کرد.

مواد لازم :
آرد سفيد1.5 کيلو
نمكقدري
چغندر1 کيلو
اسفناج1 کيلو
تره فرنگي0.5 کيلو
جعفري ساطوري شده0.5 کيلو
زردچوبه35 گرم
فلفل1 قاشق مرباخوري
زعفرانقدري
نخود300 گرم
لوبيا سفيد300 گرم
لوبيا قرمز300 گرم
عدس375 گرم
پياز0.5 کيلو
روغن375 گرم
نعناع5 قاشق سوپخوري
گوشت گوسفند75 گرم
طرز تهيه :
شايد تهيه آش رشته در قديم دشوار بود زيرا رشته آن در منزل تهيه ميشد و
درست کردن آن مهارت لازم داشت ولي امروزه که رشته آماده در تمام
خواربار فروشيها ويا سوپر مارکتها يافت مي شود تهيه آش رشته بسيار ساده
است . در زير دو روش مختلف براي تهيه آش رشته آمده :
روش اول تهيه آش رشته :
لوبيا سفيد و لوبيا قرمز و عدس را بار کرده چغندر را قطعه قطعه نموده
با حبوبات بپزيد ، سپس يک کيلو اسفناج يا برگ چغندر و يک کيلو تره و
جعفري را پنج کاسه آب در ظرف جداگانه پخته با حبوبات مخلوط نمائيد .
آنگاه پياز را در 225 گرم روغن سرخ کرده 35 گرم زرد جوبه و يک قاشق
مربا خوري فلفل و مقداري نمک با آن مخلوط کنيد سپس رشته ها را که قبلا
از آرد گندم درست کرده ايد آهسته آهسته در ديگ ريخته و با چوب نازک
آنرا هم بزنيد تا رشته ها خمير نشود.
همينکه رشته ها پخته شد ، نعنا داغ را در 150 گرم روغن حاضر نموده نصف
آنرا در آش ريخته و نصف ديگرش را پس از کشيدن آش در ظرف روي آش بريزيد .
براي افزودن طعم آش مقداري قيمه سرخ کرده ، با زعفران مخلوط نموده روي
آش بريزيد ، اگر هم مايليد ميتوانيد قدري کشک هم در آش بريزيد .

روش دوم تهيه آش رشته :
حبوبات را که قبلا خيس کرده ايم با پياز سرخ کرده (که ممکن است کمي زرد
چوبه بآن زده باشيم) ميگذاريم کاملا بپزد بعد سبزي را تميز و خرد
ميکنيم و داخل حبوبات پخته شده ميريزيم و ميگذاريم سبزي ها بپزند، سپس
دو قاشق سوپخوري آرد را در کمي آب سرد حل مي کنيم داخل آش ميريزيم و
مرتبا بهم ميزنيم رشته را در آش ميريزيم و مي گذاريم آهسته بپزد ولي
رشته نبايد خرد شود، بعد آش را از روي آتش برميداريم و با کشک مخلوط مي
کنيم در سوپخوري مي کشيم و روي آنرا با کمي کشک ساده و پياز سرخ کرده و
نعناع داغ تزيين مي کنيم (آش رشته را با قيمه نيز ميتوان صرف نمود).
سبزي آش شامل : تره ، جعفري ، اسفناج ، شبت ، گشنيز است.
آبگوشت بزباش براى 6نفر اسم غذا (فارسي)
مقدار و مواد لازم

750گرم گوشت ماهيچه يا سر دست با استخوان
نيم كيلو تره و جعفرى و كمى شنبليله
150 گرم لوبياى قرمز يا چشم بلبلى
4 تا5 عدد ليمو عمانى
3 تا 4 قاشق سوپخورى روغن
يك عدد پياز متوسط
بمقدار كافى نمك و فلفل
1 قاشق مرباخورى زردچوبه
دستور عمل طبخ
گوشت را تكه تكه ميكنيم و ميشوئيم و با لوبيا و پياز خرد كرده و 5 تا6 ليوان آب در حرارت ملايم بار ميكنيم تا كمى گوشت بپزد بعد هسته هاى ليمو را بيرون مي آوريم و داخل آن ميكنيم سپس سبزى را تميز و خرد ميكنيم و با روغن كمى سرخ مينمائيم و داخل گوشت ميريزيم و ميگذاريم گوشت كاملا بپزد در اواخر طبخ 5 تا6 عدد سيب زمينى پوست گرفته با كمى نمك و فلفل و زردچوبه بآن اضافه ميكنيم .
یک عدد پیاز ساطوری نیم کیلو ماهیچهء گوسفندی یا قلم خرد کرده نیم کیلو سبزی ساطوری نیم پیمانه لوبیا چشم بلبلی خیسانده پنج عدد لیمو عمانی سوراخ کرده روغن و نمک به مقدار لازم تره و جعفری به مقدار برابر ( با کمی شنبلیله )
دو یا سه قاشق روغن را در دیگ روی آتش ملایم داغ کنید و پیاز را در آن تفت بدهید تا کمی رنگ بگیرد . هر چقدر هم انتظار بکشید و سعی به خرج دهید میزان تغییر رنگ از زردی تا سیاهی بیشتر نخواهد بود ( نه کمتر و نه بیشتر ) و داشتن انتظار طیف دیگری از رنگ هم ابلهانه می نماید . پس بهتر است با این پیش زمینه عمل کنید و بدانید که غذا هیچ گونه تعهدی نسبت به شما ندارد . گوشت را اضافه کنید و ده تا دوازده دقیقه بچرخانید تا سرخ شود . لوبیا را با شش پیمانه آب اضافه کنید و به جوش بیاورید . این آسانترین کار است چون احتیاج زیادی به فکر کردن ندارد . فقط کافی ست حرارت باشد و صبر . حرارتی که از یک منبع ثابت و با میزان فشار یکسان وارد می شود . سپس آتش را کم کنید . در دیگ را ببندید و گوشت و لوبیا را دو ساعت بپزید . وقتی که در دیگ بسته است دیگر خیالتان آرام است چون درون دیگ را نمی بینید . شعله ای که به کار گماشته اید کار خودش را می کند و وجدان هم در این میانه نقشی ندارد . حتی می توانید از دور به تماشا بنشینید و به لرزشهای در دیگ که با فشار بخار در زیر آن رقصی جنون آمیز دارد دل بسپرید .
با اینحال بعضی مفاهیم تغییر ناپذیرند و سیر تحول از لوبیا چشم بلبلی تا چیتی هم از آن جمله است ، و تصور نمی شود که روزی لوبیاها جای خود را به چیزی مثل هویج واگذارند . هنگام کشیدن در هر بشقاب یک لیمو بگذارید و هنگام غذا خوردن لیمو را با قاشق فشار دهید . لیمو و آداب خوردنش بدین منظورند تا مکثی بر این غریبگی کنیم و درباره اش فکر کنیم.
معمولاً شکلات را با استفاده از شکر شیرین می کنند و از آن شکلات تخته ای و یا حتی نوشیدنی هایی همچون شکلات داغ تهیه می کنند.
در تهیه شکلات از انواع کاکائو استفاده می شود. دانه های کاکائو از نظر تلخی و عطر و طعم با هم تفاوت دارند. بهترین شکلات ها را از گران ترین کاکائو که از دانه های درخت کریئولو به دست می آید، درست می کنند که البته تنها 10 درصد از شکلات ها را با استفاده از آن تهیه می شود. این کاکائوی گران قیمت، عطر و بوی بسیار خوبی دارد؛ در عین حال که تلخی آن هم نسبت به سایر انواع کاکائو خیلی کمتر است.
انواع مختلف شکلات
شکلات، ماده غذایی مشهوری در سراسر دنیاست که انواع و اشکال بسیار متنوعی دارد. معمولاً با تغییر در میزان مواد تشکیل دهنده ی شکلات ها، انواع متفاوتی از آن را ایجاد می نمایند.
شکلات تیره: شکلاتی که بدون شیر تهیه می شود. گاهی به آن، شکلات ساده هم می گویند. معمولاً در تهیه آن، 35 درصد کاکائو به کار می رود.
شکلات شیری: در تهیه آن، شیر هم به کار رفته است. در درست کردن آن ، 25 درصد کاکائو استفاده شده است.
شکلات کم شیرین: نوعی شکلات است که برای تهیه غذاها به کار می رود. مقدار شکر آن هم کم می باشد.
شکلات سفید: شکلاتی است که در تهیه آن، تنها از چربی دانه کاکائو، نه خود آن، استفاده می شود.
معمولاً اسانس نعنا، پرتقال، موز، توت فرنگی و... را برای طعم دادن به شکلات اضافه می کنند.
در شکلات های تخته ای از مغز میوه جات مثل، گردو، فندق، بادام زمینی و... استفاده می شود. گاهی عسل، کارامل، مربا، کشمش یا مویز هم در تهیه شکلات به کار می رود. شکلات یکی از معروف ترین اسنک ها در همه جای دنیاست.
امروزه بحث بر سر این موضوع است که آیا می توان مقدار کاکائوی استفاده شده در شکلات را کاهش داد؟ یا این که چربی موجود در دانه کاکائو را با مواد دیگری جایگزین نمود؟ اینها همگی می توانند هزینه های تولید کاکائو را کاهش دهند.
اولین بار، کریستوفر کلمبوس کاکائو را برای نشان دادن به پادشاه و ملکه اسپانیا از آمریکا به اروپا آورد؛ و خیلی زود، این ماده جزو مواد غذایی قاره اروپا گردید. آن زمان از شکلات تنها در انواع نوشیدنی ها استفاده می شد که البته مقداری شکر به نوشیدنی اضافه می کردند تا تلخی آن گرفته شود. تا قرن 17، شکلات در اروپا، ماده غذایی گران قیمتی محسوب می شد که تنها ثروتمندان سلطنتی از آن استفاده می کردند.
در سال 1828م، هلندی ها روشی اختراع کردند که طی آن، چربی دانه های کاکائو را می گرفتند و از آن، کره کاکائو تهیه می کردند. از باقی مانده دانه کاکائو هم پودر کاکائو تهیه نمودند. همچنین طی روشی دیگر، شکلات را قلیایی نموده و به این ترتیب، مزه تلخ آن را از بین می بردند. از آن زمان بود که شکلات ها به شکل امروزی تهیه شد. گفته شده که جوزف فرای، اولین کسی بود که در سال 1847م، شکلات های امروزی را عرضه نمود که به راحتی قابل خوردن باشند.
در سال 1867، فردی به نام دانیل پیتر، شمع ساز سوئیسی که به تازگی وارد کارخانه شکلات سازی پدر زنش شده بود، اولین شکلات شیری را عرضه نمود.
در تهیه این نوع شکلات، او از شیر خشک استفاده می نمود. همسایه اش هنری نستله«Henry Nestle» که کارخانه تولید غذای کودک داشت (هم اکنون هم در سراسر دنیا از محصولات مختلف شرکت نستله استفاده می شود) به او برای تهیه شیر خشک کمک کرد. خشک کردن شیر روشی برای نگهداری دراز مدت از شیر است که از فاسد شدن سریع آن جلوگیری می کند.
شکلات برای سگ ها، سمی است
مصرف شکلات برای سگ ها و دیگر حیوانات کوچک جثه و همچنین برای اسب ها مضر است و همچون سم در بدن آنها عمل می کند. این بدان دلیل است که شکلات، حاوی موادی است که بدن این جانوران قادر به هضم آنها نمی باشد. اگر به این دسته از حیوانات شکلات دهیم، ممکن است دچار حالت غش، حملات قلبی، خونریزی داخلی و در نهایت مرگ شوند.
یکی از دلایل لذیذ بودن شکلات این است که دمای ذوب آن با درجه حرارت بدن انسان یکی است و همین مسئله باعث می شود که شکلات، داخل دهان آب شود. همچنین با مصرف شکلات، هورمون آندورفین در خون ترشح می شود. این هورمون سبب آرامش و حالت خواب آلودگی می گردد.
چگونه شکلات درست می کنند؟
برداشت محصول

مخلوط نمودن
ماده ی به دست آمده را با مقادیر مختلف از چربی کاکائو مخلوط می کنند تا شکلات های متنوعی تهیه نمایند. مواد موجود درچند نوع شکلات پایه از قرار زیر است:
شکلات تیره ساده: کاکائو، چربی کاکائو، شکر و وانیل
شکلات شیری: شکر، شیر یا شیر خشک، کاکائو، چربی کاکائو و وانیل
شکلات سفید: شکر، شیر یا شیر خشک، چربی کاکائو و وانیل
سازندگان مختلف، مقادیر متفاوتی از موادی که در بالا ذکر شد را به کار می برند و در نتیجه شکلات های متفاوتی تولید می کنند. شکلات تیره از نوع مرغوب آن، 70 درصد کاکائو دارد؛ در حالی که در تهیه ی شکلات شیری تا 50 درصد از کاکائو استفاده شده است. شکلات سفید تنها 33 درصد کاکائو دارد. البته در تولید انبوه شکلات، از کاکائوی کمتری استفاده می شود و معمولاً چربی هایی غیر از چربی کاکائو به کار می رود تا با قیمت کمتری، شکلات تولید نمایند.
گرم و سرد نمودن شکلات
مرحله ی آخر، گرم و سرد کردن و به دست آوردن شکلات نهایی می باشد. از آنجا که چربی کاکائو از تشکیل بلورهای ناپایدار جلوگیری می کند، بنابراین توده ی شکلات را باید به آرامی سرد نمود تا بلورهای پایدار تشکیل گردد. تشکیل این بلورها سبب ترد بودن دلچسب شکلات هنگام گاز زدن، ذوب شدن آرام آن در دهان و داشتن ظاهر براق می شود. برای این منظور، ابتدا دمای توده شکلات را از 45 درجه سانتی گراد به 27 درجه کاهش می دهند. سپس مجدداً شکلات را تا 37 درجه گرم می کنند و سپس به آرامی آن را سرد نموده تا به حالت جامد و پایدار تبدیل گردد.
حالا شکلات آماده است. می توان در انواع بیسکوییت ها یا به عنوان روکش شکلاتی از آن استفاده نمود یا این که به شکل شکلات های تخته ای به فروش برسانند.
کره یا روغن جامد :نصف پیمانه
وانیل : یک چهارم قاشق چایی خوری
پودر قند :یک دوم پیمانه
پودر کاکائو: یک قاشق مربا خوری یا یک قاشق سوپ خوری و بعلاوه کمی پودر شکر
تخم مرغ : یک عدد
آرد: به میزان لازم
طرز تهیه :
کره را در ظرف ریخته و پودر قند را به آن اضافه می کنیم و مخلوط می کنیم احتیاجی به همزن برقی نیست ولی می توان از درجه یک (کند) همزن استفاده کنیم . و بعد تخم مرغ را اضافه می کنیم . و نوک انگشتان مخلوط می کنیم سپس کم کم آرد را اضافه کرده قبل از اینکه تمام آرد را اضافه کنیم مقداری از خمیر را با پودر کاکائو مخلوط کرده و سپس آرد را تا حدی اضافه می کنیم که به دست نچسپد و بعد دست را با آرد آغشته کرده و ظرفی را که می خواهیم در فر قراردهیم . روغن زده و با خمیر گلوله های کوچک درست کرده و یک درمیان کرم و قهوه ای کنار هم گذاشته به شکل دایره ای در ظرف چیده و در فر با حرارت ۱۸۰ درجه می گذاریم .